De boerderij

Onze Franse boerderij ligt op een heuvel aan de voet van de Pyreneeën. Er hebben decennialang alleen maar schapen op de hellingen gegraasd en het land is verder nooit bewerkt of bespoten geweest. Naast de weides zijn er kleine plukjes bos met vooral eikenbomen. Aan de voet stroomt een klein riviertje.

In 2023 hebben we op een perceel van 2,5 hectare zo’n 800 fruitbomen geplant. Er staat een hek omheen tegen dieren zoals reeën en wilde zwijnen. Op de hellingen rondom de boerderij hebben we kastanje-, walnoot- en eikenbomen geplant. We hopen dat er in de toekomst weer meer bomen op ons terrein zullen groeien, die het regenwater in de grond beter vasthouden en het weer teruggeven aan hun omgeving zodat er een ander microklimaat ontstaat. Soms merken we dat er dieren aan de stammen of wortels knabbelen. We hebben een waterbassin gegraven om water beter vast te houden en te leiden naar de boomgaard. In de komende jaren zullen we op andere plekken nog meer bassins graven.

Begin 2024 hebben we een stuk grond op de noordhelling vrij gemaakt om er bomen te kunnen opkweken en we zijn met veel mensen aan het praten over het vernieuwen en uitbreiden van de schuur (de oude schapenstal). Daarbij denken we vooral na over zonnepanelen, wateropvang en de functies die deze ruimte allemaal moet kunnen vervullen. Bij de aankoop van de boerderij kregen we 10 schapen die we met veel plezier 2 jaar verzorgd hebben. Dit jaar hebben we ze aan een schaapsherder verkocht, omdat ze aan de jonge aanplant begonnen te knabbelen en – door de verouderde hekken – telkens ontsnapten naar de akkers van de buurman om daar van de sappige jonge plantjes te snoepen. Hopelijk komen er nog eens schapen terug op ons terrein, wanneer de bomen groter zijn.

If farming was easy, everyone would do it…

  • Vruchtbare grond wordt met uitsterven bedreigd als we niet NU in actie komen

    Vandaag een special over de “Save Soil” campagne, die laat zien dat vruchtbare bodem wereldwijd in rap tempo verdwijnt, en wat jij eraan kunt veranderen. 

    Eén van de redenen waarom wij een boerderij beginnen, is om een stuk land, aarde, te bewerken en te verzorgen op een duurzame manier. De belangrijkste basis voor gezond voedsel is de bodem waarop gewassen groeien (zie mijn eerdere blogpost over biodynamische landbouw). Maar voor een groot deel op aarde gaat het slecht met de bodem. Landbouw, ontbossing en andere factoren hebben de aardbodem in een alarmerend tempo aangetast en geërodeerd. Wereldwijd nadert bodemdegradatie een zeer zorgwekkend niveau dat de voedselproductie, ons klimaat en het menselijk leven op deze planeet in een paar decennia zou kunnen bedreigen. Dit is een stille crisis waarbij mensen zich grotendeels niet bewust zijn van de ramp die zich letterlijk onder hun voeten afspeelt. 

    savesoil.org

    Wetenschappers zeggen dat als we doorgaan met de manier waarop we nu wereldwijd voedsel verbouwen, het nog maar 45 tot 60 jaar duurt voordat onze landbouwgrond compleet is uitgeput. In 2045 zullen we 40% minder voedsel kunnen verbouwen dan we nu doen. Terwijl de wereldbevolking alleen maar groeit. 

    “Elk jaar gaat 75 miljard ton vruchtbare grond verloren door landdegradatie. En tegelijkertijd gaat elk jaar 12 miljoen hectare land verloren door woestijnvorming en droogte alleen. Dit is een gebied dat 20 miljoen ton graan zou kunnen produceren”

    VN-verdrag ter bestrijding van woestijnvorming (UNCCD)
    Wat is een gezonde bodem?
    savesoil.org

    87% van het leven op aarde is afhankelijk van de bovenste 1 meter toplaag die het aardoppervlak bedekt. Een gezonde bodem bevat minimaal 5% organische stof. Dit organisch materiaal – bestaande uit plantenresten en dierlijk afval – zorgt ervoor dat de grond geen arme zandgrond wordt (verwoestijning). Deze kleine hoeveelheid maakt het leven op aarde mogelijk. Een vruchtbare bodem zit vol leven, ademt, groeit en zorgt voor nieuw leven. Hierin zitten namelijk miljarden micro-organismen die cruciaal zijn voor de voedingsstoffen in de bodem en de daarop groeiende de gewassen. 

    En een gezondere bodem levert betere gewassen: een studie naar voedingsstoffen in ons voedsel wees uit dat we tegenwoordig acht sinaasappels zouden moeten eten om dezelfde hoeveelheid Vitamine A binnen te krijgen die onze grootouders binnenkregen bij het eten van één sinaasappel, omdat bodemuitputting enorme dalingen van voedingsstoffen in ons voedsel veroorzaakt. (Scientific American). 

    Tijd voor actie

    Om dit probleem onder de aandacht te brengen, heeft spiritueel leider Sadhguru, oprichter van de Isha Foundation, de “Conscious Planet” beweging in gang gezet, in samenwerking met het Verdrag van de Verenigde Naties ter bestrijding van woestijnvorming (UNCCD). Deze beweging wil zo veel mogelijk mensen wereldwijd actief te betrekken bij het bodem probleem, zodat zij op hun beurt hun leiders kunnen ondersteunen bij het invoeren van beleid en acties om wereldwijd het organisch gehalte in de bodem te doen stijgen naar minimaal 3%. 

    savesoil.org

    Sadhguru zal vanaf 21 maart per motor in 100 dagen van Londen naar India rijden, waarbij hij meer dan 30.000 kilometer over land aflegt en 25 landen doorkruist om dit onderwerp onder de aandacht te brengen. Eenmaal in Zuid India aangekomen zal hij Project Cauvery Calling bezoeken waar 125.000 boeren 62 miljoen bomen planten om de bodem en oppervlakte water te versterken. 

    Vertel het verder!

    Ik deel deze informatie met jullie omdat ik vind dat we hier iets aan moeten doen. Zelf heb ik verwoestijning van dichtbij gezien en gevoeld tijdens mijn twee reizen naar Burkina Faso in West Afrika. Daar wezen dorpelingen mij plekken aan waar vroeger bossen waren en rivier stroomden, die waren veranderd in dorre zandvlaktes. Door bomen te planten kon de aarde daar weer het water beter vasthouden en een kringloop van leven vormen. Ik geloof dat we samen een sterke stem kunnen vormen naar de politiek en wereldleiders om dit probleem aan te pakken

    Deel deze informatie met anderen zodat iedereen weet wat er voor crisis dreigt. Kijk op https://consciousplanet.org hoe je kunt helpen.

    https://youtu.be/hyT-6qiubd0

  • Wat is biologisch-dynamische landbouw?

    Het boerenbedrijf dat wij voor ogen hebben, is een boerderij die zich erop richt om planten, dieren en mensen naar hun eigen aard en kwaliteit te verzorgen. Dit heet biologisch-dynamische landbouw, kortweg biodynamische of bd-landbouw. Een bd-boer neemt een stuk grond in cultuur met als doel om iets aan de aarde toe te voegen, in plaats van er alleen maar aan te onttrekken.

    Mijn man volgde de agrarische opleiding voor biodynamische landbouw aan de Aeres-Warmonderhof in Dronten. Hij liep stage bij Nederlandse bd-boerderijen en wil nu aan de slag met zijn eigen bedrijf in Frankrijk. Wát biodynamisch precies in de praktijk betekent zullen we de komende jaren zelf gaan ondervinden en hierover zal ik op deze website schrijven.

    Natuurlijk evenwicht 

    De essentie van landbouw is het produceren van gezonde voeding die mensen nodig hebben om fysiek en mentaal goed te functioneren. Belangrijkste basis voor gezond voedsel is de bodem waarop gewassen groeien. Een gezonde structuur en een rijk bodemleven worden versterkt en opgebouwd door dierlijke mest, compost, een rijke vruchtwisseling en de toepassing van preparaten (hierover volgt later meer). 

    Er wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van materialen en producten uit het eigen systeem, zonder toevoeging van chemische middelen. Een biodynamische boerderij is daarom meestal een gemengd bedrijf, zodat het vee voer van eigen bodem kan eten en hun mest gebruikt kan worden op de gewassen, om de bodemvruchtbaarheid te verbeteren. De bd-landbouw is van zichzelf dus een kringloop-landbouw, dé landbouwvorm van de toekomst zoals Minister Carola Schouten bepleit.

    Verschil met biologisch 

    De biodynamische landbouw gaat een stap verder dan de biologische landbouw door hogere eisen  te stellen aan dierenwelzijn, gesloten kringlopen, vitaliteit en biodiversiteit. Een belangrijk verschil zit bijvoorbeeld in het zoveel mogelijk behouden van het eigen karakter van dieren en planten. En dit merk je terug in de smaak en vitaliteit van producten. Er wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van vrije rassen, waarmee boeren zelf kunnen kweken of fokken.

    Kippen leven in de natuur niet zonder hanen. Biodynamische kippen dus ook niet. De hanen zorgen voor een natuurlijke sociale samenhang en daardoor is er minder stress in de toom. Dat geeft een vitalere kip met goede eieren of vlees. Een varken leeft in de natuur niet van sojabrokjes maar wil wroeten en grazen en ruwvoer zoeken, dus die ruimte krijgen ze in de biodynamische landbouw. Een plant leeft van meer dan alleen mineralen, dus zorgen we dat het land vruchtbaar blijft door een ruime vruchtwisseling, gebruik van dierlijke mest of compost en groenbemesters.” (Bron: Aeres Warmonderhof )

    Ontstaan

    Biodynamische landbouw is de oudste biologische landbouw methode. Na de Eerste Wereldoorlog ontstond er bezorgdheid over de opkomst van de industriële landbouw en de uitvinding van kunstmest. Er werden steeds meer chemische bestrijdingsmiddelen ingezet en de kwaliteit van de bodem en de biodiversiteit gingen hierdoor ernstig achteruit. Op verzoek van bezorgde boeren gaf Rudolf Steiner (grondlegger van de antroposofie) in 1924 een serie voordrachten die later bekend werden als de ‘Landbouwcursus’. Die cursus wordt gezien als de basis van de biologisch-dynamische landbouw. 

    De boerderij als deel van het grote geheel

    Biodynamische landbouw beschouwt een landbouw bedrijf als een levend organisme: alle onderdelen van het bedrijf zijn met elkaar verbonden en oefenen invloed op elkaar uit. Ook de boer zelf is onderdeel van het organisme en oefent invloed uit op het systeem. 

    Het is eigenlijk een heel oude vorm van landbouw, en zoals ik me die herinner van de boekjes uit mijn kleutertijd: een boerenerf met kippen en varkens, in de wei lopen koeien of schapen, er is een moestuin, een boomgaard, een bijenkorf en een akker met groenten.

    Door die verdeling van veeteelt, fruitteelt, akkerbouw en bebouwing ontstaat er een harmonie tussen de mensen, dieren en de gewassen waardoor het geheel meer wordt dan de losse eenheden. De kans op ziekten en plagen wordt hierdoor verkleind.

    Werken met de ritmes van de natuur en de planeten 

    Een plant staat met zijn wortels in de aarde en groeit naar het licht.  Het leeft met de ritmes van dag en nacht, de seizoenen en de invloeden van de zon en maan. Een paardenbloem of madeliefje bijvoorbeeld, sluit zich als het donker wordt en gaat weer open als de zon opkomt. Niet voor niets groeit een bepaald gewas alleen op een bepaald moment in het jaar. In de lente en zomer staat de zon hoger aan de hemel en ontvangt de aarde meer warmte en licht. Groei en rijping komen tot stand door de warmte van de zon. De planten ontwikkelen bladeren, bloemen en zaden. Ze zijn uitbundig in hun groei en het gonst er van leven. Je zou kunnen zeggen dat de aarde daarmee levenskracht in- en uitademt. In de herfst en de winter komt de zon steeds lager aan de hemel te staan en krijgen planten steeds minder warmte en licht. De bladeren verkleuren, vallen, en worden weer opgenomen door de aarde. 

    De ‘dynamische’ kant zit hem (voor zover ik zelf nu begrijp) het feit dat de bd-landbouw niet alleen naar regenval en zonuren kijkt voor de groei van gewassen, maar ook naar de invloeden van ons planetenstelsel. Kijk bijvoorbeeld naar de invloed van de aantrekkingskracht en de stand van de maan op het water op aarde, dan zie je eb en vloed ontstaan. De kracht van de maan werkt ook door in het water dat in de grond zit, waardoor planten sneller groeien bij volle maan. Naast de zon en de maan hebben ook de planeten Venus, Mars, Mercurius en Saturnus invloed op het leven op aarde. De bd-landbouw werkt met deze krachten uit de kosmos door te kijken naar de stand van de planeten wanneer er bijvoorbeeld gezaaid, gesnoeid of bemest moet worden. Ook gebruikt men preparaten die ‘gedynamiseerd’ worden. Wanneer wij deze preparaten gaan maken en gebruiken, zal ik hier meer over vertellen!

    Wil je meer weten of heb je vragen over de biodynamische-landbouw? Stuur me je vraag hieronder en ik zal proberen hier een volgende keer over te schrijven!

    Voor deze blogpost heb ik de volgende bronnen gebruikt:

Dit is een kopie van het artikel. Klik hier om naar het artikel te gaan als je onderaan een reactie wilt achterlaten.